Lêi më ®Çu.
[ [ [
ý
thøc lµ mét trong hai ph¹m trï thuéc vÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc. Nã lµ h×nh
thøc cao cña sù ph¶n ¸nh cña thùc t¹i kh¸ch quan, h×nh thøc mµ riªng con ngêi
míi cã. ý thøc cña con ngêi lµ c¬ n¨ng cña c¸i “ khèi vËt chÊt ®Æc biÖt phøc
t¹m mµ ngêi ta gäi lµ bé ãc con ngêi” (theo LªNin). T¸c ®éng cña ý thøc x·
héi ®èi víi con ngêi lµ v« cïng to lín. Nã kh«ng nh÷ng lµ kim chØ nam cho ho¹t
®éng thùc tiÔn mµ con lµ ®éng lùc thùc tiÔn. Sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña
thùc tiÔn, t¸c ®éng tÝch cù hay tiªu cùc cña ý thøc ®èi víi sù ph¸t triÓn cña
tù nhiªn, x· héi chñ yÕu phô thuéc vµo vai trß chØ ®¹o cña ý thøc mµ biÓu hiÖn
ra lµ vai trß cña khoa häc v¨n ho¸ vµ t táng.
NÒn
kinh tÕ cña níc ta tõ mét ®iÓm xuÊt ph¸t thÊp, tiÒm lùc kinh tÕ- kü thuËt yÕu,
trong ®iÒu kiÖn sù biÕn ®æi khoa häc- c«ng nghÖ trªn thÕ giíi l¹i diÔn ra rÊt
nhanh, liÖu níc ta cã thÓ ®¹t ®ùoc nh÷ng thµnh c«ng mong muèn trong viÖc t¹o
ra nÒn khoa häc- c«ng nghÖ ®¹t tiªu chuÈn quèc tÕ trong mét thêi gian ng¾n hay
kh«ng? Chung ta ph¶i lµm g× ®Ó tr¸nh ®îc nguy c¬ tôt hËu so víi c¸c níc trong
khu vùc vµ trªn thÕ giíi? C©u hái nµy ®Æt ra cho chóng ta mét vÊn ®Ò ®ã lµ sù
lùa chän bíc ®i vµ trËt tù u tiªn ph¸t triÓn khoa häc- c«ng nghÖ trong quan
hÖ víi ph¸t triÓn kinh tÕ trong c¸c giai ®o¹n tíi. Nh vËy cã nghÜa lµ ta cÇn
ph¶i cã tri thøc v× tri thøc lµ khoa häc. Chóng ta ph¶i kh«ng ngõng n©ng cao
kh¶ n¨ng nhËn thøc cho mçi ngêi. Tuy nhiªn nÕu tri thøc kh«ng biÕn thµnh niÒm
tin vµ ý chÝ th× tù nã còng kh«ng cã vai trß g× ®èi víi ®êi sèng hiÖn thùc
c¶.ChØ chó träng ®Õn tri thøc mµ bá qua c«ng t¸c v¨n ho¸- t tëng th× sÏ kh«ng
ph¸t huy ®îc thÕ m¹nh truyÒn thèng cña d©n téc. Chøc n¨ng cña c¸c gi¸ trÞ v¨n
ho¸ ®· ®em l¹i chñ nghÜa nh©n ®¹o, tÝnh ®¹o ®øc. Kh«ng cã tÝnh ®¹o ®øc th× tÊt
c¶ c¸c d¹ng gi¸ trÞ ( gi¸ trÞ vËt chÊt vµ tinh thÇn) sÏ mÊt ®i mäi ý nghÜa.Cßn
c¸ch m¹ng t tëng gãp phÇn lµm biÕn ®æi ®êi sèng tinh thÇn- x· héi, x©y dùng
mèi quan hÖ t tëng, t×nh c¶m cña con ngêi víi t c¸ch lµ chñ thÓ x©y dùng
®êi sèng tinh thÇn vµ t¹o ra ®îc nh÷ng ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn tù do
cña con ngêi.Mµ cã tù do th× con ngêi míi cã thÓ tham gia x©y dùng ®Êt níc.
Nh vËy, ý thøc mµ biÓu hiÖn trong ®êi
sèng x· héi lµ c¸c vÊn ®Ò khoa häc- v¨n ho¸- t tëng cã vai trß v« cïng quan träng.
T×m hiÓu vÒ ý thøc vµ tri thøc ®Ó cã nh÷ng biÖn ph¸p ®óng ®¾n t¹o ®iÒu kiÖn cho
sù ph¸t triÓn toµn diÖn x· héi.
Trong
bµi tiÓu luËn nµy em chän ®Ò tµi: "ý thøc vµ vai trß cña tri thøc trong ®êi
sèng x· héi" do thêi gian vµ tr×nh ®é cßn h¹n chÕ v× vËy bµi viÕt nµy ch¾c ch¾n sÏ kh«ng tr¸nh
®îc nh÷ng thiÕu sãt rÊt mong nhËn ®îc sù ®ãng gãp chØ d¹y cña c¸c thÇy c«.
Ch¬ng I
Lý luËn chung cña triÕt häc
vÒ ý thøc vµ tri thøc
1.1- Quan niÖm cña triÕt häc M¸c- Lªnin vÒ ý thøc.
1.1.1. Kh¸i
niÖm vÒ ý thøc
§Ó ®a ra ®îc ®Þnh nghÜa vÒ ý
thøc,con ngêi ®· tr¶i qua mét thêi kú lÞch sö l©u dµi,nã tr¶i qua nh÷ng t
tëng tõ th« s¬,sai lÖch cho tíi nh÷ng
®Þnh nghÜa cã tÝnh khoa häc.
Ngay tõ thêi cæ xa,tõ khi con ngêi
cßn rÊt m¬ hå vÒ cÊu t¹o cña b¶n th©n v× cha lý gi¶i ®îc c¸c sù vËt hiÖn
tîng xung quanh m×nh. Do cha gi¶i thÝch ®îc giÊc m¬ lµ g× hä ®· cho r»ng: cã
mét linh hån nµo ®ã c tró trong c¬ thÓ vµ cã thÓ rêi bá c¬ thÓ, linh hån nµy
kh«ng nh÷ng ®iÒu khiÓn ®îc suy nghÜ t×nh c¶m cña con ngêi mµ cßn ®iÒu khiÓn
toµn bé ho¹t ®éng cña con ngêi. NÕu linh hån rêi bá c¬ thÓ th× c¬ thÓ sÏ trë
thµnh c¬ thÓ chÕt.
T«n gi¸o vµ chñ nghÜa duy t©m ®· ph¸t
triÓn quan niÖm linh hån cña con ngêi
nguyªn thñy thµnh quan niÖm vÒ vai trß s¸ng t¹o cña linh hån ®èi víi thÕ giíi,
quan niÖm vÒ håi tëng cña linh hån bÊt tö vµ quan niÖm vÒ mét linh hån phæ
biÕn kh«ng chØ ë trong con ngêi mµ c¶ trong c¸c sù vËt, hiÖn tîng, trong thÕ
giíi câi ngêi vµ câi thÇn, quan niÖm vÒ ý thøc tuyÖt ®èi, vÒ lý tÝnh thÕ giíi.
Chñ nghÜa duy t©m chñ quan th× ®ång
nhÊt ý thøc víi c¶m gÝac vµ cho r»ng c¶m gi¸c cña con ngêi chi phèi thÕ giíi...Nh vËy, c¶ t«n gi¸o lÉn
chñ nghÜa duy t©m ®Òu cho r»ng ý thøc tån t¹i ®éc lËp víi thÕ giíi bªn ngoµi vµ
lµ tÝnh thø nhÊt, s¸ng t¹o ra thÕ giíi vËt chÊt ..
Chñ nghÜa duy vËt cæ ®¹i th× cho r»ng linh hån kh«ng thÓ t¸ch
rêi c¬ thÓ vµ còng chÕt theo c¬ thÓ, linh hån do nh÷ng h¹t vËt chÊt nhá t¹o
thµnh.
Khi khoa häc tù nhiªn ph¸t triÓn, con
ngêi ®· chøng minh ®îc sù phô thuéc cña c¸c hiÖn tîng tinh thÇn, ý thøc vµo
bé ãc con ngêi th× mét bé phËn nhµ duy vËt theo chñ nghÜa duy vËt m¸y mãc cho r»ng ãc trùc tiÕp tiÕt ra ý thøc
nh gan tiÕt ra mËt.
Chñ nghÜa duy vËt thÕ kû
XVII-XVIII quan niÖm ý thøc bao gåm c¶ t©m lý, t×nh c¶m tri thøc
trÝ tuÖ, tù ý thøc vµ ®Þnh nghÜa ý thøc lµ sù ph¶n ¸nh cña thÕ giíi kh¸ch quan.
§Þnh nghÜa nµy cha chØ râ ®îc vai trß cña
x· héi, cña ý thøc.
Chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng kh¼ng ®Þnh ý
thøc lµ ®Æc tÝnh vµ s¶n phÈm cña vËt
chÊt, ý thøc lµ sù ph¶n ¸nh kh¸ch quan vµo bé ãc con ngêi th«ng qua lao ®éng
vµ ng«n ng÷. Theo triÕt häc Mac-Lªnin "ý thøc lµ sù ph¶n ¸nh s¸ng t¹o cña
thÕ giíi kh¸ch quan vµo bé n·o cña ngêi th«ng qua lao ®éng ng«n ng÷''
Nãi vÊn ®Ò
nµy M¸c nhÊn m¹nh: tinh thÇn, ý thøc ch¼ng qua nã chØ lµ c¸i vËt chÊt di chuyÓn
vµo bé ãc con ngêi vµ ®îc c¶i biÕn ®i trong ®ã.
ý thøc lµ mét hiÖn tîng t©m lý x· héi
cã kÕt cÊu phøc t¹p bao gåm tù ý thøc, tri thøc, t×nh c¶m, ý chÝ trong ®ã tri tøc lµ quan träng nhÊt, lµ
ph¬ng thøc tån t¹i cña ý thøc.
Tù ý thøc lµ mét yÕu tè quan träng cña
ý thøc. Chñ nghÜa duy vËt coi tù ý thøc lµ mét thùc thÓ ®éc lËp, tù nã cã s½n
trong c¸c c¸ nh©n, biÓu hiÖn híng vÒ b¶n th©n m×nh, tù kh¼ng ®Þnh "c¸i
t«i" riªng biÖt t¸ch rêi nh÷ng quan hÖ x· héi. Tr¸i l¹i chñ nghÜa duy vËt
biÖn chøng tù ý thøc lµ ý thøc híng vÒ b¶n th©n m×nh th«ng qua quan hÖ víi thÕ
giíi bªn ngoµi. Khi ph¶n ¸nh thÕ giíi kh¸ch quan, con ngêi tù ph©n biÖt ®îc
m×nh, ®èi lËp m×nh víi thÕ giíi ®ã vµ tù nhËn thøc m×nh nh lµ mét thùc thÓ
ho¹t ®éng cã c¶m gi¸c, cã t duy, cã c¸c hµnh vi ®¹o ®øc vµ cã vÞ trÝ trong x·
héi, ®Æc biÖt trong giao tiÕp x· héi vµ ho¹t ®éng thùc tiÔn ®ßi hái con ngêi
ph¶i nhËn thøc râ b¶n th©n m×nh, tù ®iÒu chØnh m×nh tu©n theo c¸c tiªu chuÈn,
quy t¾c mµ x· héi ®Æt ra. Con ngêi cã thÓ ®Æt ra vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái: M×nh
lµ ai? M×nh ph¶i lµm g×? M×nh ®îc lµm g×?
Lµm nh thÕ nµo? Ngoµi ra v¨n hãa còng ®ãng vai trß lµ "g¬ng
soi" gióp con ngêi tù ý thøc ®îc b¶n th©n.
TiÒm thøc lµ nh÷ng tri thøc mµ chñ thÓ
cã tõ tríc nhng gÇn nh ®· trë thµnh b¶n n¨ng, kü n¨ng n»m s©u trong ý thøc
cña chñ thÓ. .
T×nh
c¶m lµ nh÷ng xóc ®éng cña con ngêi tríc thÕ giíi xung quanh ®èi víi b¶n th©n
m×nh. C¶m gÝac yªu ghÐt mét c¸i g× ®ã, mét ngêi nµo ®ã hay mét sù vËt, hiÖn
tîng xung quanh.
Tri
thøc lµ hiÓu biÕt, kiÕn thøc cña con ngêi vÒ thÕ giíi. Nãi ®Õn tri thøc lµ nãi
®Õn häc vÊn, tri thøc lµ ph¬ng thøc tån t¹i cña ý thøc. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t
triÓn cña ý thøc cã liªn quan mËt thiÕt víi qóa tr×nh con ngêi nhËn biÕt vµ
c¶i t¹o thÕ giíi tù nhiªn. Con ngêi tÝch lòy ®îc cµng nhiÒu tri thøc th× ý
thøc thËt cao, cµng ®i s©u vµo b¶n chÊt
sù vËt vµ c¶i t¹o thÕ giíi cã hiÖu qu¶ h¬n. TÝnh n¨ng ®éng cña ý thøc nhê ®ã mµ
t¨ng lªn. NhÊn m¹nh tri thøc lµ yÕu tè c¬ b¶n, quan träng nhÊt cña ý thøc cã
nghÜa lµ chèng l¹i quan ®iÓm gi¶n ®¬n coi ý thøc chØ lµ t×nh c¶m, niÒm tin vµ ý
chÝ. Quan ®iÓm ®ã lµ biÓu hiÖn chñ quan, duy ý chÝ cña sù tëng tîng chñ quan.
Tuy nhiªn còng kh«ng thÓ coi nhÑ nh©n tè t×nh c¶m, ý chÝ. Ngîc l¹i nÕu tri
thøc biÕn thµnh t×nh c¶m, niÒm tin, ý chÝ cña con ngêi ho¹t ®äng th× tù nã
kh«ng cã vai trß g× ®èi víi ®êi sèng hiÖn thùc.
Tãm
l¹i, ý thøc bao gåm nh÷ng yÕu tè tri thøc vµ nh÷ng yÕu tè t×nh c¶m, ý chÝ trong
sù liªn hÖ t¸c ®äng qua l¹i nhng vÒ c¨n b¶n ý thøc cã néi dung tri thøc vµ
lu«n híng tíi tri thøc.
1.1.2- Nguån
gèc cña ý thøc.
1.1.2.1- Nguån gèc tù nhiªn
Cïng víi sù tiÕn hãa cña thÕ giíi, vËt
chÊt cã tÝnh ph©n hãa còng ph¸t triÓn tõ thÊp ®Õn cao. Trong ®ã ý thøc lµ h×nh
thøc ph¶n ¸nh cao nhÊt, ý thøc ra ®êi lµ kÕt qu¶ cña sù ph¸t triÓn l©u dµi cña
thÕ giíi tù nhiªn cho tíi khi xuÊt hiÖn con ngêi vµ bé ãc con ngêi. Khoa häc
®· chøng minh r»ng thÕ giíi vËt chÊt nãi chung vµ tr¸i ®Êt nãi chung ®· tån t¹i
rÊt l©u tríc khi xuÊt hiÖn con ngêi, r»ng ho¹t ®éng t©m lý cña con ngêi diÔn
ra trªn c¬ së ho¹t ®éng sinh lý thÇn kinh cña n·o bé con ngêi. Bé n·o bao gåm
kho¶ng tõ 15- 17 tØ tÕ bµo thÇn kinh,
c¸c tÕ bµo nµy nhËn v« sè c¸c mèi quan
hÖ thu nhËn, xö lý, truyÒn dÉn vµ ®iÒu khiÓn toµn bé c¸c ho¹t ®éng cña c¬ thÓ
trong quan hÖ ®èi víi thÕ giíi bªn ngoµi qua c¬ chÕ ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ
ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn.
Ph¶n ¸nh lµ thuéc tÝnh chung cña vËt
chÊt. Ph¶n ¸nh ®îc thùc hiÖn bëi sù t¸c ®éng qua l¹i cña hÖ thèng vËt chÊt. §ã
lµ nh÷ng n¨ng lùc t¸i hiÖn, ghi l¹i cña hÖ thèng vËt chÊt nh÷ng ®Æc ®iÓm (díi
d¹ng ®· thay ®æi) cña hÖ thèng vËt chÊt kh¸c. Ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh ph¸t triÓn tõ
thÊp ®Õn cao, tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p.
chÆt chÏ víi
nhau. Bé n·o bÞ tæn th¬ng th× ho¹t ®éng cña cña nhËn thøc sÏ bÞ rèi lo¹n.
Ph¶n ¸nh còng lµ thuéc tÝnh chung cña
vËt chÊt. Ph¶n ¸nh ®îc thùc hiÖn bëi sù t¸c ®éng qua l¹i cña hÖ thèng vËt
chÊt. §ã lµ nh÷ng n¨ng lùc t¸i hiÖn, ghi l¹i cña hÖ thèng vËt chÊt nh÷ng ®Æc
®iÓm (díi d¹ng ®· thay ®æi) cña hÖ thèng vËt ch¸t kh¸c. Ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh
ph¸t triÓn tõ thÊp ®Õn cao, tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p, tõ thô ®éng ®Õn chñ ®éng,
cã tæ chøc, ®iÒu khiÓn vµ lùa chän ®èi tîng ph¶n ¸nh.
Trong thÕ giíi v« c¬ cã h×nh thøc ph¶n
¸nh c¬ häc,vËt lý, hãa häc. §©y lµ ph¶n ¸nh ®¬n gi¶n, thô ®éng kh«ng lùa chän.
TÊt c¶ nh÷ng biÕn ®æi c¬ lý hãa nµy tuy do nh÷ng t¸c ®éng bªn ngoµi kh¸c nhau
g©y ra vµ phô thuéc vµo c¸c vËt ph¶n ¸nh kh¸c nhau, nhng chóng ®Òu lµ ph¶n ¸nh
cña vËt chÊt v« sinh.
Giíi h÷u sinh cã tæ chøc cao h¬n giíi
v« sinh. Song b¶n th©n giíi h÷u sinh l¹i tån t¹i nh÷ng tr×nh ®é kh¸c nhau tiÕn
hãa tõ thÊp lªn cao, tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p nªn h×nh thøc ph¶n ¸nh sinh vËt
còng thÓ hiÖn ë tr×nh ®é kh¸c nhau t¬ng øng.
TÝnh kÝch thÝch lµ h×nh thøc ph¶n ¸nh ®Æc trng cho thÕ giíi thùc
vËt vµ c¸c ®éng vËt bËc thÊp cha cã hÖ thÇn kinh. TÝnh c¶m øng hay lµ
n¨ng lùc cã c¶m gi¸c lµ h×nh thøc ph¶n
¸nh cña c¸c ®éng vËt cã hÖ thÇn kinh.
NÐt ®Æc trng cho ph¶n ¸nh nµy lµ ngay trong qu¸ tr×nh hÖ thÇn kinh ®iÒu khiÓn
mèi liªn hÖ gi÷a c¬ thÓ vµ m«i trêng bªn ngoµi th«ng qua ph¶n x¹ bÈm sinh hay
ph¶n x¹ riªng biÖt. Do vËy, sinh vËt ph¶n ¸nh cã tÝnh lùa chän ®èi víi c¸c tÝnh
chÊt riªng biÖt cña sù vËt thµnh c¸c c¶m gi¸c kh¸c nhau rÊt ®a d¹ng vµ phong
phó.
Ph¶n ¸nh t©m lý lµ h×nh høc ph¶n ¸nh
cña c¸c ®éng vËt cã hÖ thÇn kinh trung ¬ng. §©y lµ h×nh thøc ph¶n ¸nh cao nhÊt
cña thÕ giíi ®éng vËt g¾n liÒn víi qu¸
tr×nh h×nh thµnh c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn. Ph¶n ¸nh t©m lý ®a l¹i cho con vËt
th«ng tin vÒ c¸c thuéc tÝnh, quan hÖ cña sù vËt bªn ngoµi vµ vÒ c¶ ý nghÜ cña
chóng ®èi víi ®êi sèng cña con vËt. Nhê vËy mµ nã cã thÓ lêng tríc ®îc tÊt
c¶ nh÷ng t×nh huèng cã thÓ x¶y ra vµ chñ ®éng ®iÒu chØnh, lùa chän ®a ra hµnh
®éng thÝch hîp nhÊt. Ph¶n ¸nh cã ý thøc
lµ sù ph¶n ¸nh cao nhÊt cña sù ph¶n ¸nh nã chØ cã khi xuÊt hiÖn con ngêi vµ x·
héi loµi ngêi. Sù ph¶n ¸nh nµy kh«ng thÓ hiÖn ë cÊp ®é c¶m tÝnh nh c¶m gÝac,
tri gi¸c, biÓu tîng nhê hÖ thèng tÝn hiÖu thø nhÊt mµ cßn thÓ hiÖn ë cÊp ®é lý
tÝnh: kh¸i niÖm, ph¸n ®o¸n, suy lý nhê tÝn hiÖu thø hai (ng«n ng÷). Sù ph¶n ¸nh
cña ý thøc lµ sù ph¶n ¸nh cã môc ®Ých, cã kÕ ho¹ch, tù gi¸c, chñ ®éng t¸c ®éng
vµo sù vËt hiÖn tîng buéc sù vËt béc lé ra nh÷ng ®Æc ®iÓm cña chóng. Sù ph¶n
¸nh ý thøc lu«n g¾n liÒn víi lµm cho tù nhiªn thÝch nghi víi nhu cÇu ph¸t triÓn
x· héi.
1.1.2.1- Nguån gèc x· héi.
ý thøc lµ sù ph¶n ¸nh thÕ giíi bëi bé
ãc con ngêi lµ sù kh¸c biÖt vÒ chÊt so víi ®éng vËt. Do sù ph¶n ¸nh ®ã mang
tÝnh x· héi, sù ra ®êi cña ý thøc g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t
triÓn cña bé ãc ngêi díi ¶nh hëng cña lao ®éng, cña giao tiÕp vµ c¸c quan hÖ
x· héi.
Lao ®éng lµ ho¹t ®éng vËt chÊt cã tÝnh
chÊt x· héi nh»m c¶i t¹o tù nhiªn,tháa m·n nhu cÇu phôc vô môc ®Ých cho b¶n
th©n con ngêi. ChÝnh nhê lao ®éng mµ con ngêi vµ x· héi loµi ngêi míi h×nh
thµnh, ph¸t triÓn.
Khoa häc ®· chøng minh r»ng tæ tiªn
cña loµi ngêi lµ vîn, ngêi nguyªn thñy sèng thµnh bÇy ®µn, h×nh thøc lao
®éng ban ®Çu lµ h¸i lîm, s¨n b¾t vµ ¨n thøc ¨n sèng. Hä chØ sö dông c¸c dông
cô cã s½n trong tù nhiªn, vîn ngêi ®· s¸ng t¹o ra c¸c c«ng cô lao ®éng míi
cïng víi sù ph¸t triÓn bµn tay dÇn dÇn tiÕn hãa thµnh con ngêi. Lóc nµy thøc
¨n cã nhiÒu h¬n vµ quan träng lµ t×m ra löa ®Ó sinh ho¹t vµ níng chÝn thøc ¨n
®· lµm cho bé ãc ®Æc biÖt ph¸t triÓn, b¸n ccÇu n·o ph¸t triÓn lµm t¨ng kh¶ n¨ng
nhËn biÕt, ph¶n øng tríc c¸c t×nh huèng kh¸ch quan. MÆt kh¸c, lao ®éng lµ ho¹t
®éng cã tÝnh to¸n, cã ph¬ng ph¸p môc ®Ých do ®ã mang tÝnh chñ ®éng.
Thªm vµo ®ã, lao ®éng lµ sù t¸c ®éng
chñ ®éng cña con ngêi vµo thÕ giíi kh¸ch quan ®Ó ph¶n ¸nh thÕ giíi ®ã, lao
®éng buéc thÕ giíi xung quanh ph¶i béc lé c¸c thuéc tÝnh, ®Æc ®iÓm cña nã. tõ
®ã lµm cho con ngêi hiÓu biÕt thªm vÒ thÕ giíi xung quanh, thÊy sù vËt hiÖn
tîng xung quanh nhiÒu ®Æc tÝnh míi mµ
l©u nay cha cã. Tõ ®ã s¸ng t¹o ra c¸c sù vËt kh¸c cha tõng cã trong tù nhiªn
cã thª mang thuéc tÝnh, ®Æc ®iÓm cña sù vËt tríc ®ã, ®iÒu ®ã ®ång nghÜa víi
viÖc t¹o ra mét tù nhiªn míi.
Thªm vµo ®ã lao ®éng lµ qóa tr×nh t¸c
®éng lÆp ®i, lÆp l¹i hµng ngh×n, hµng triÖu lÇn ph¬ng ph¸p gièng nhau nhê vËy
mµ lµm t¨ng n¨ng lùc t duy trõu tîng cña con ngêi.
Tãm l¹i, lao ®éng cã vai trß quan
träng trong viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ý thøc. Con ngêi tho¸t ra khái ®éng
vËt lµ cã lao ®éng. V× vËy mµ ngêi ta nãi "Mét kiÕn tróc s tåi cßn h¬n
mét con ong giái", bëi.v× trø¬c
khi x©y mét ng«i nhµ ngêi kiÕn tróc s
®· ph¸c th¶o trong ®Çu anh ta h×nh ¶nh
ng«i nhµ cßn con ong chØ lµ x©y tæ theo b¶n n¨ng. Qua lao ®éng bé ãc con ngêi
h×nh thµnh vµ hoµn thiÖn. ¡ng ghen nãi" Sau lao ®äng vµ ®ång thêi víi lao
®éng lµ ng«n ng÷, nã lµ hai søc kÝch thÝch chñ yÕu ®· ¶nh hëng ®Õn bé ãc con
vîn, lµm cho bé ãc ®ã dÇn dÇn chuyÓn biÕn thµnh bé ãc ngêi.''
Sau ®©y ta xÐt ®Õn vai trß cña ng«n
ng÷ trong viÖc h×nh thµnh nªn ý thøc. Ng«n ng÷ ®îc coi lµ 'c¸i vá vËt
chÊt" cña t duy, khi mµ con ngêi cã biÓu hiÖn liªn kÕt víi nhau ®Ó trao
®æi kinh nghiÖm, tæ chøc lao ®éng tÊt yÕu dÉn ®Õn nhu cÇu " cÇn nãi víi
nhau mét c¸i g×" ®ã chÝnh lµ ng«n ng÷.Víi sù xuÊt hiÖn cña ng«n ng÷, t
tëng con ngêi cã kh¶ n¨ng biÓu hiÖn thµnh "hiÖn thùc trùc tiÕp",
trë thµnh tÝn hiÖu vËt chÊt t¸c ®éng vµo gi¸c quan cña con ngêi, g©y ra c¶m
gi¸c. Do vËy, qua ng«n ng÷ con ngêi cã thÓ giao tiÕp, trao ®æi kinh nghiÖm, t
tëng t×nh c¶m cho nhau, tõ ®ã mµ ý thøc
c¸ nh©n trë thµnh ý thøc x· héi vµ ngîc l¹i ý thøc x· héi th©m nhËp vµo ý thøc
c¸ nh©n. Nhê ng«n ng÷ mµ ph¶n ¸nh ý thøc míi
cã thÓ thùc
hiÖn nh lµ sù ph¶n ¸nh gi¸n tiÕp, kh¸i qu¸t vµ s¸ng t¹o. V× vËy ng«n ng÷ trë
thµnh mét ph¬ng tiÖn vËt chÊt kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña sù trõu tîng hãa, kh¸i
qu¸t hãa hay nãi c¸ch kh¸clµ cña qu¸ tr×nh h×nh thµnh, thùc hiÖn ý thøc. Nhê
kh¶ n¨ng trõu tîng hãa, kh¸i qu¸t hãa mµ con ngêi cã thÓ ®i s©u vµo h¬n vµo
thÕ giíi vËt chÊt, sù vËt hiÖn tîng? ®ång thêi tæng kÕt ®óc rót kinh nghiÖm
trong toµn bé ho¹t ®éng cña m×nh. VËy ng«n ng÷ lµ mét yÕu tè quan träng ®Ó ph¸t
triÓn t©m lý t duy vµ v¨n hãa con ngêi vµ x· héi loµi ngêi.
1.1.3- B¶n chÊt cña ý thøc.
1.1.3.1- B¶n tÝnh ph¶n ¸nh vµ s¸ng t¹o.
ý thøc mang b¶n tÝnh ph¶n ¸nh, ý thøc
mang th«ng tin vÒ thÕ giíi bªn ngoµi, tõ vËt g©y t¸c ®éng ®îc truyÒn ®i trong
qu¸ tr×nh ph¶n ¸nh. B¶n tÝn ph¶n ¸nh quy ®Þnh tÝnh kh¸ch quan cña ý thøc, tóc
lµ ý thøc ph¶i lÊy tÝnh kh¸ch quan lµm tiÒn ®Ò,bÞ c¸i kh¸ch quan quy ®Þnh vµ cã
néi dung ph¶n ¸nh thÕ giíi kh¸ch quan.
ý thøc cã b¶n tÝnh s¸ng t¹o do ý thøc
g¾n liÒn víi lao ®éng. B¶n th©n lao ®äng lµ ho¹t ®éng s¸ng t¹o c¶i biÕn vµ
thèng trÞ tù nhiªn cña con ngêi. ý thøc kh«ng chôp l¹c mét c¸ch nguyªn si, thô
®éng sù vËt mµ ®· cã c¶i biÕn, qu¸ tr×nh thu thËp th«ng tin g¾n liÒn víi qu¸
tr×nh xö lý th«ng tin. TÝnh s¸ng t¹o cña ý thøc cßn thÓ hiÖn ë kh¶ n¨ng ph¶n
¸nh gÝan tiÕp kh¸i qu¸t thÕ giíi kh¸ch quan ë qu¸ tr×nh chñ ®éng t¸c ®äng vµo
thÕ giíi ®Ó ph¶n ¸nh thÕ giíi ®ã. B¶n tÝnh s¸ng t¹o quy ®Þnh mÆt chñ quan cña ý
thøc. ý thøc chØ cã thÓ xuÊt hiÖn ë bé ãc ngêi, g¾n liÒn víi ho¹t ®éng kh¸i
qu¸t hãa, trõu tîng hãa, cã ®Þnh híng, cã chän läc tån t¹i díi h×nh thøc chñ
quan, lµ h×nh ¶nh chñ quan ph©n biÖt vÒ nguyªn t¾c hiÖn thùc kh¸ch quµnva sù
vËt, hiÖn tîng, vËt chÊt, c¶m tÝnh.
Ph¶n ¸nh vµ s¸ng t¹o cã liªn quan chÆt
chÏ víi nhau kh«ng thÓ t¸ch rêi. HiÖn thùc cho thÊy: kh«ng cã ph¶n ¸nh th×
kh«ng cã s¸ng t¹o, v× ph¶n ¸nh lµ ®iÓm xuÊt ph¸t, lµ c¬ së cña s¸ng t¹o. Ngîc
l¹i kh«ng cã s¸ng t¹o th× kh«ng ph¶i lµ sù ph¶n ¸nh cña ý thøc. §ã lµ mèi liªn
hÖ biÖn chøng gi÷a hai qu¸ tr×nh thu nhËn vµ xö lý th«ng tin, lµ sù thèng nhÊt
gi÷a c¸c mÆt kh¸ch quan vµ chñ quan trong ý thøc. V× vËy, Mac ®· gäi ý thøc, ý
niÖm lµ hiÖn thùc kh¸ch quan ( hay lµ c¸i vËt chÊt) ®· ®îc di chuyÓn vµo bé
n·o ngêi vµ ®îc c¶i biÕn ®i trong ®ã. Nãi c¸ch kh¸c, ý thøc lµ h×nh ¶nh chñ
quan cña thÕ giíi kh¸ch quan. BiÓu hiÖn cña sù ph¶n ¸nh vµ s¸ng t¹o, gi÷a chñ
quan vµ kh¸ch quan cña ý thøc lµ qu¸ tr×nh thùc hiÖn hãa t tëng. §ã lµ qu¸
tr×nh t tëng t×m c¸ch t¹o cho nã tÝnh
hiÖn thùc trùc tiÕp díi h×nh thøc tÝnh hiÖn thùc bªn ngoµi, t¹o ra nh÷ng sù
vËt hiÖn tîng míi, tù nhiªn "míi" tù nhiªn "thø hai" cña
con ngêi.
1.1.3.2- B¶n tÝnh x· héi.
ý thøc ®îc h×nh thµnh trong lao ®éng,
trong ho¹t ®éng c¶i t¹o thÕ giíi cña con ngêi. Trong qu¸ tr×nh ®ã con ngêi
nhËn ra r»ng cÇn cã nhu cÇu liªn kÕt víi nhau ®Ó trao ®æi kinh nghiÖm vµ c¸c
nhu cÇu kh¸c. Do ®ã mµ kh¸i niÖm ho¹t ®äng x· héi ra ®êi. ý thøc ngay tõ ®Çu ®·
lµ s¶n phÈm cña x· héi, ý thøc tríc hÕt lµ tri thøc cña con ngêi vÒ x· héi,
vÒ thÕ giíi kh¸ch quan ®ang diÔn ra xung quanh, vÒ mèi liªn hÖ gi÷a ngêi víi
ngêi trong x· héi. Do ®ã ý thøc x· héi ®îc h×nh thµnh cïng ý thøc c¸ nh©n, ý
thøc x· héi kh«ng thÓ t¸ch rêi ý thøc c¸ nh©n, ý thøc c¸ nh©n võa cã c¸i chung
cña giai cÊp cña d©n téc vµ c¸c mÆt kh¸c cña x· héi võa cã nh÷ng nÐt ®éc ®¸o
riªng do nh÷ng ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh riªng cña c¸ nh©n ®ã quy ®Þnh. Nh vËy, con
ngêi suy nghÜ vµ hµnh ®éng kh«ng chØ b»ng bµn tay khèi ãc cña m×nh mµ cßn bÞ
chi phèi bëi khèi ãc bµn tay cña ngêi kh¸c, cña x· héi cña nh©n lo¹i nãi
chung. Tù t¸ch ra khái m«i trêng x· héi con ngêi kh«ng thÓ cã ý thøc, t×nh
c¶m ngêi thùc sù. Mçi c¸ nh©n ph¶i tù
nhËn râ vai trß cña m×nh ®èi víi b¶n th©n vµ x· héi. Ta ph¶i häc lµm ngêi qua
m«i trêng x· héi lµnh m¹nh.
B¶n tÝnh x· héi cña ý thøc còng thèng
nhÊt víi b¶n tÝnh ph¶n ¸nh vµ s¸ng t¹o.
Sù thèng nhÊt ®ã thÓ hiÖn ë tÝnh n¨ng ®äng chñ quan cña ý thøc, ë quan hÖ gi÷a
vËt chÊt vµ ý thøc trong ho¹t ®éng c¶i t¹o thÕ giíi cña con ngêi.
1.1.4 – Sù t¸c ®éng trë l¹i vËt chÊt cña ý thøc
VËt ch¸t quyÕt ®Þnh néi dung cña ý
thøc bëi v× ý thøc lµ sù ph¶n ¸nh thÕ
giíi kh¸ch quan bªn ngoµi vµo trong bé ãc cña con ngêi. Nhng nÕu chØ thÊy vai
trß quyÕt ®Þnh cña vËt chÊt ®èi víi ý thøc mµ kh«ng thÊy ®îc tÝnh n¨ng ®éng
tÝch cùc cña ý thøc ®èi víi vËt chÊt th× sÏ m¾c ph¶i khuyÕt ®iÓm cña chñ nghÜa
duy vËt siªu h×nh.chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng cho r»ng :”ý thøc cña con ngêi
kh«ng ph¶i lµ sù ph¶n ¸nh gi¶n ®¬n ,mµ lµ sù ph¶n ¸nh tÝch cùc cña thÕ giíi vËt
chÊt “
Cïng víi sù
ph¸t triÓn cña ho¹t ®éng biÕn ®æi thÕ giíi ý thøc con ngêi ph¸t triÓn song song víi qu¸ tr×nh
®ã vµ cã tÝnh ®éc lËp t¬ng ®èi t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi vËt chÊt.Sù t¸c ®éng
trë l¹i vËt chÊt cña ý thøc cã thÓ lµ thóc dÈy hoÆc ë mét ®iÒu kiÖn nµo ®ã
trong mét ph¹m vi nµo ®ã k×m h·m sù ph¸t triÓn cña c¸c qu¸ tr×nh hiÖn thùc.
Khi con ngêi cã nh÷ng kiÕn thøc khoa häc
th× sù t¸c ®éng trë l¹i vËt chÊt lµ tÝch cùc.Con ngêi sÏ dùa vµo nh÷ng tri
thøc vµ nh÷ng kiÕn thøc khoa häc ®Ó lËp ra nh÷ng mùc tiªu ,nh÷ng kÕ ho¹ch ho¹t
®éng ®óng ®¾n ®Ó c¶i t¹o thÕ gií vËt chÊt, thóc ®Èy x· héi ngµy mét ph¸t triÓn
h¬n.
Nh÷ng tri thøc sai lÇm ph¶n khoa häc hoÆc
lçi thêi l¹c hËu cã thÓ k×m h·m sù ph¸t triÓn cña thÕ giíi vËt chÊt.Do nh÷ng t
tëng ,®êng lèi sai lÇm dÉn ®Õn chiÕn , ®Õn nh÷ng chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh
tÕ kh«ng hiÖu qu¶...No kÐo lïi sù ph¸t triÓn cña x· h«Þ. ë mét khÝa c¹nh nµo ®ã
ta thÊy nh÷ng truyÒn thèng ,nh÷ng t©m t t×nh c¶m cña con ngêi kh«ng phô thuéc
vµo vËt chÈt .Dùa vµo ®Æc tÝnh nµy cña vËt chÊt con ngêi cã thÓ cè phÊn ®Êu ®i
lªn b¾ng lao ®éng vµ häc tËp ,x©y dùng ®Êt níc vµ x· héi giµu m¹nh h¬n ,c«ng
b»ng h¬n.
1.2.-Tri
thøc khoa häc vµ vai trß cña nã
trong sù ph¸t triÓn x· héi.
1.2.1- Kh¸i
niÖm vÒ khoa häc
Khoa häc cã nhiÒu ®Þnh nghi· kh¸c
nhau. Víi tÝnh c¸ch lµ mét lÜnh vùc ®Æc thï cña con ngêi khoa häc bao gåm ho¹t
®éng tinh thÇn, ho¹t ®éng vËt chÊt, ho¹t ®éng lý luËn vµ ho¹t ®éng thùc tiÔn x·
héi. Víi tÝnh c¸ch lµ mét h×nh th¸i x· héi, khoa häc lµ mét hÖ thèng tri thøc
kh¸i qu¸t, ®îc h×nh thµnh, ph¸t triÓn vµ kiÓm nghiÖm trªn c¬ së thùc tiÔn.
Khoa häc ph¶n ¸nh mét c¸ch ch©n thùc c¸c mèi liªn hÖ b¶n chÊt, tÊt nhiªn, c¸c
quy luËt vËn ®éng cña tù nhiªn, x· héi
vµ t duy con ngêi.
Tõ ®ã thÊy r»ng: Khoa häc kh¸c t«n
gi¸o ë chç ph¶n ¸nh mét c¸ch ch©n thùc hiÖn thùc, sù h×nh thµnh, ph¸t triÓn cña
thÕ giíi kh¸ch quan vµ ®îc kiÓm nghiÖm qua thùc tiÔn; cßn t«n gi¸o ph¶n ¸nh
hiÖn thùc mét c¸ch h ¶o víi niÒm tin mï qu¸ng xa rêi thùc tiÔn. Sù ph¶n ¸nh
cña khoa häc kh¸c víi c¸c h×nh th¸i ý
thøc x· héi kh¸c ë chç ph¶n ¸nh ®óng ®¾n, ch©n thùc nh÷ng g× ®ang diÔn ra vµ ®i
s©u vµo c¸c mèi liªn hÖ b¶n chÊt, tÊt nhiªn, c¸c quy luËt vËn ®éng ph¸t triÓn
cña hiÖn thùc. H×nh thøc biÓu hiÖn chñ yÕu cña khoa häc lµ c¸c kh¸i niÖm, ph¹m
trï, quy luËt.
§èi tîng nghiªn cøu cña khoa häc bao
hµm c¶ tù nhiªn, x· héi vµ b¶n th©n con ngêi, c¸c lÜnh vùc vËt chÊt, tinh thÇn
vµ c¶ c¸c h×nh th¸i ý thøc x· héi.
1.2.2- Vai
trß cña tri thøc khoa häc ®èi víi sù ph¸t triÓn cña x· héi.
Khoa häc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn trªn
c¬ së s¶n xuÊt vµ ho¹t ®éng thùc tiÔn. Vai trß cña khoa häc ngµy cµng t¨ng lªn
®èi víi sù ph¸t triÓn cña x· héi.
Ngµy nay, khoa häc ®· trë thµnh lùc
lîng s¶n xuÊt trùc tiÕp. Vai trß cña nã thÓ hiÖn ë chç khoa häc trë thµnh ®iÓm
xuÊt ph¸t, ra ®êi, nh÷ng nghµnh s¶n xuÊt míi, c«ng nghÖ míi, nguyªn liÖu míi.
Khoa häc trë thµnh yÕu tè tri thøc kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña ngêi lao ®éng,
biÕn ngêi lao ®äng thµnh ngêi ®iÒu khiÓn kiÓm tra qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. §éi ngò
c¸c nhµ khoa häc, kü thuËt viªn trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ngµy
mét ®«ng. B¶n th©n khoa häc còng trë thµnh mét lÜnh vùc ho¹t ®éng s¶n xuÊt vËt
chÊt víi quy m« ngµy cµng lín.
Cïng víi khoa häc tù nhiªn
vµ khoa häc kü thuËt, c¸c khoa häc x· héi nh kinh tÕ häc, luËt häc, x· héi
häc... còng kh«ng ngõng ph¸t triÓn vµ
®ãng vai trß quan träng trong ®êi sèng x· héi. Khoa häc kh«ng chØ gãp
phÇn n©ng cao chÊt lîng cuéc sèng mµ cßn gióp con ngêi cã ®Çu ãc t duy s¸ng
t¹o, tÇm nh×n s©u réng. §iÒu nµy ®Æc biÖt cã ý nghÜa ®èi víi c¸c nhµ l·nh ®¹o
v× ph¶i n¾m ®îc c¬ së khoa häc thùc tÕ th× míi ho¹ch ®Þnh ®îc chÝnh s¸ch,
®êng lèi ph¸t triÓn cña mét tæ chøc hay mét quèc gia.
Tãm
l¹i, cã khoa häc lµ b¹n ®ång hµnh th× x· héi ngµy cµng v¨n minh tiÕn bé.
ch¬ng 2
Vai trß cña tri thøc khoa häc
®èi víi thùc tiÔn níc ta hiªn nay
2.1. Vai trß cña tri thøc khoa häc trong c«ng cuéc ®æi míi cña
ViÖt Nam.
Trong
c«ng cuéc ®æi míi, tri thøc khoa häc ®îc xem lµ nÒn t¶ng vµ ®éng lùc cña sù
ph¸t triÓn ®Êt níc. Nh÷ng c¬ së khoa häc cïng nh÷ng luËn cø khoa häc ®· gióp
§¶ng cã mét sù ®Þnh híng ®óng ®¾n vÒ ®uêng lèi chÝnh s¸ch ph¸t triÓn cña ®Êt
níc; v¹ch ra kÕ ho¹ch ph¸t triÓn cho tõng lÜnh vùc cô thÓ: C«ng nghiÖp, N«ng
nghiÖp, du lÞch dÞch vô, Khoa häc c«ng nghÖ...Nãi ®Õn vai trß nÒn t¶ng vµ ®éng
lùc cña tri thøc Khoa häc trong c«ng cuéc ®æi míi lµ nèi ®Õn con ®êng c«ng
nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ dùa trªn c¬ së Khoa häc vµ c«ng nghÖ, coi khoa häc-c«ng
nghÖ lµ lùc lîng s¶n xuÊt trùc tiÕp vµ hµng ®Çu. Quan ®iÓm nµy cho tÊy râ sù
quyÕt t©m vµ lùa chän s¸ng suèt cña ®¶ng ta trong ®æi míi t duy, ®æi míi quan
niÖm vµ ®æi míi ph¬ng thøc ph¸t triÓn phï hîp víi nh÷ng ®ßi hëi ph¶i tiÕn hµnh
c«ng nghiÖp ho¸ ®i ®«i víi hiÖn ®¹i ho¸ víi tèc ®é nhanh nhng vÉn ®¶m b¶o tÝnh
bÒn v÷ng trong nh÷ng thËp niªn ®Çu cña thÕ kû 21.
Nh×n
l¹i thÕ kû 20 ®· qua chóng ta thÊy cã nh÷ng ®æi thay to lín do khoa häc-c«ng
nghÖ mang l¹i. Trªn thÕ giíi sù xuÊt hiÖn c¸c nhãm níc míi c«ng nghiÖp ho¸( NIC ) sau chiÕn tranh
thÕ giíi tthø 2 còng kh«ng n»m ngoµi ¶nh hëng lan to¶ cña c¸c thµnh tùu khoa
häc - c«ng nghÖ th«ng qua qu¸ tr×nh chuyÓn giao c«ng nghÖ tiÕn bé b»ng c¸c
chÝnh s¸ch c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp kh«n ngoan, c¸c níc NIC ®· tËn dông ®îc
c¬ héi tiÕp thu nhanh chãng c¸c c«ng nghÖ míi, thay ®æi ph¬ng thøc s¶n xuÊt cò
vèn dùa trªn lao ®éng thñ c«ng vµ tµi nguyªn chñ yÕu ®Ó chuyÓn sang aps dông
c¸c kü thuËt c¬ khÝ ho¸, tù ®éng ho¸ theo híng t¹o ra c¸c gi¸ trÞ gia t¨ng cao
thóc ®Èy sù ph¸t triÓn, t¨ng trëng kinh tÕ. Nhê ®i theo con ®êng c«ng nghiÖp
ho¸ dù h¼n vµo Khoa häc-c«ng nghÖ mµ mét sè níc ®· rót ng¸n ®îc thêi gian cÇn
thØ\Õt ®Ó lµm t¨ng gÊp ®«i thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ngêi. Tríc kia, níc Anh
ph¶i mÊt 58 n¨m, Mü mÊt 47 n¨m th× giê ®©y Braxin chØ mÊt 18 n¨m, Hµn Quèc 11
n¨m vµ Trung quèc chØ trong vßng 10 n¨m. Ta cã thÓ so s¸nh Hµn Quèc vµ Gana vµo
nh÷ng n¨m 60 vµ b©y giê. §iÓm xuÊt ph¸t hai níc ®Òu cã møc thu nhËp b×nh qu©n
®Çu ngêi nh nhau, ®Òu lµ c¸c quèc gia chËm ph¸t triÓn. VËy mµ ngµy nay, thu
nhËp ®Çu ngêi cña Hµn Quèc ®· gÊp 6 lÇn cña Gana. v× sao cã sù c¸ch biÖt lín
lao nh vËy? §ã lµ do Hµn Quèc ®· thu nhËn vµ sö dông trÝ thøc Khoa häc s¸ng
t¹o vµ phï hîp víi thùc tiÔn h¬n.
Thùc
tiÔn trong nh÷ng n¨m qua ë ViÖt Nam cho thÊy: ë ®©u cã sù s¸ng t¹o trong c«ng
cuéc ®æi míi c¸c gi¶i ph¸p vÒ Khoa häc-c«ng nghÖ th× ë ®ã cã sù tiÕn bé vît
bËc. Thö hái nÕu ViÖt Nam vÉn gi÷ nÒn kinh tÕ tËp trung bao cÊp cha chuyÓn
sang nÒn kinh Õ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn th× hiÖn giê ®Êt níc chóng ta sÏ ra
sao.
VÒ
N«ng nghiÖp sù s¸ng t¹o cña §¶ng trong chÝnh s¸ch kho¸n ¸p dông trong n«ng
nghiÖp nh÷ng n¨m 80 lµ mét vÝ dô ®iÓn h×nh cho thÊy vai trß cña chÝnh s¸ch
trong viÖc t¹o ra møc t¨ng trëng s¶n lîng kû lôc vÒ l¬ng thùc mµ kh«ng cã
mét yÕu tè s¶n xuÊt th«ng thêng nµo nh: vèn, lao ®éng, vËt t cã thÓ mang l¹i.
ChÝnh s¸ch míi lµm cho ngêi lao ®éng lµm viÖc cã tr¸ch nhiÖm vµ n¨ng næ s¸ng
t¹o h¬n. §¶ng ®Èy m¹nh vµ khuyÕn khÝch n«ng d©n ®a khoa häc-c«ng nghÖ vµo s¶n
xuÊt nh: sö dông c¸c lo¹i gièng míi, ph©n bãn, m¸y mãc s¶n xuÊt theo c«ng nghÖ
cao cña thÕ giíi; n©ng cÊp hÖ thèng thuû lîi b»ng c¸ch ®Çu t, c¶i t¹o, n©ng
cÊp hÖ thèng s«ng, ®ª ng¨n chÆn níc mÆn lªn biÓn. øng dông c¸c tiÕn bé kü
thuËt vµ vËt liÖu míi trong thiÕt kÕ vµ thi c«ng c«ng tr×nh lµ cho viÖc thùc
hiÖn c«ng tr×nh x¶y ra nhanh chãng ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu, lîi Ých cña bµ con
n«ng d©n.
VÒ
c«ng nghiÖp qua tr×nh s¸ng t¹o vµ triÓn khai chÝnh s¸ch më cöa thu hót vèn ®Çu
t níc ngoµi ®· dÉn tíi sù ra ®êi cña mét khu vùc kinh tÕ míi - Khu vùc kinh
tÕ cã vèn ®Çu t níc ngoµi rÊt n¨ng ®éng ®ang gãp phÇn t¹o ra trªn 10% GDP,
30% kim ng¹ch xuÊt khÈu cña c¶ níc. C¸c c«ng ty, xÝ nghiÖp nhê ®i th¼ng vµo
c«ng nghÖ hiÖn ®¹i mµ ®· ®¹t ®íc nh÷ng th¾ng lîi ngoµi c¶ sù mong ®îi. VÝ dô
®iÓn h×nh lµ c«ng ty chÕ biÕn s÷a Vinamilk tõ t×nh tr¹ng v« cïng khã kh¨n ®·
v¬n lªn s¶n xuÊt ra ®îc nh÷ng s¶n phÈm c¹nh tranh ®îc víi hµng nhËp ngo¹i.
Trong c¸c ngµnh, Bu chÝnh viÔn th«ng, khia
th¸c dÇu khÝ vµ c¸c ngµnh nghÒ kh¸c nhê nh÷ng quyÕt ®Þnh t¸o b¹o trong ®Çu t
vµo Kü thuËt c«ng nghÖ hiÖn ®¹i mµ ®¹t ®îc møc t¨ng trëng cao trong thêi gian
dµi, æn ®inh. V¨n ho¸-gi¸o dôc ®îc n©ng cÊp, ®Çu t c¬ së mét c¸ch tho¶ ®¸ng.
Thù
tÕ cho thÊy sau 15 n¨m ®æi míi dùa vµo tiÒm n¨ng cña ®Êt níc vµ sù trî gióp
cña Khoa häc-C«ng nghÖ chóng ta ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ.
VÒ
kinh tÕ tæng s¶n lîng trong níc n¨m 2000 t¨ng gÊp ®«i so víi n¨m 1990. KÕt
cÊu h¹ tÇng kinh tÕ-x· héi vµ n¨ng lùc s¶n xuÊt t¨ng nhiÒu. NÒn kinh tÕ tõ t×nh
tr¹ng hµng ho¸ khan hiÕm nghiªm träng nay ®· s¶n xuÊt ®¸p øng nhu cÇu thiÕt yÕu
cña nh©n d©n. NÒn kinh tÕ tõ c¬ chÕ tËp trung quan liªu, bao cÊp chuyÓn sang c¬
chÕ thÞ trêng ®Þnh huqíng XHCN. §êi sèng cña nh©n d©n dÇn ®îc c¶i thiÖn. §Êt
níc ®· ra khái khñng hoanmgr kinh tÕ-x· héi, vît qua ®îc c¬n chÊn ®éng chÝnh
trÞ vµ sù hôt hÉng vÒ thÞ trêng. kinh tÕ t¨ng trëng t¬ng ®èi cao: Tæng s¶n
phÈm trong níc t¨ng b×nh qu©n 7% trong mét n¨m; gi¸ trÞ n«ng -l©m-ng ngiÖp
t¨ng b×nh qu©n 5,7%/ n¨m. trong ®ã: N«ng nghiÖp t¨ng 5,6%, l©m nghiÖp 0,4% vµ
ng nghiÖp t¨ng 8,9%. C«ng nghiÖp ®· ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tùu ®¸ng kÓ. NhÞp ®é
t¨ng gi¸ trÞ s¶n xuÊt hµng n¨m 13,5%. DÇu t s¶n xuÊt ra s¶n phÈm cã triÒu s©u,
®¸p øng ®îc nhu cÇu trong níc vµ xuÊt khÈu. dÞch vô ph¸t triÓn vøi gi¸ trÞ
trung b×nh lµ 6,8%/ n¨m. L¹m ph¸t gi¶m ®¸ng kÓ: N¨m 1986 lµ 587,2% th× n¨m 1990
chØ cßn 52,8%.
VÒ
chÝnh trÞ x· héi nghiªn cøu khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n trong giai ®o¹n
1996-2000 ®· cã ®ãng gãp tÝch cùc trong ph¸t triÓn lÝ luËn vµ tæng kÕt thùc
tiÔn x©y dùng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam trong thÕ kû 20. Nhê kÕt qu¶ nghiªn
cøu ®· ®ãng gãp cho qu¸ tr×nh chuÈn bÞ c¸c v¨n kiÖn héi nghÞ trung ¬ng kho¸
VIII, x©y dùng chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi nh÷ng n¨m sau vµ ®onmgs gãp
cho viÖc chenr bÞ v¨n kiÖn §¹i héi IX võa qua. Khoa häc x· héi cßn ®ãng gãp
quan träng vµ viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt, ban hµnh c¸c v¨n
b¶n díi luËt, c¸c chÝnh s¸ch vµ hiÖp ®Þnh quèc tÕ, trong ®ã cã hiÖp ®Þnh
th¬ng m¹i ViÖt-Mü, khoa häc x· héi cßn híng vµo gi¶i quyÕt nhiÒu vÊn ®Ò cô
thÓ bøc xóc trong thùc tiÔn ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi nh: VÊn ®Ò toµn cÇu ho¸,
quèc tÕ ho¸, c«ng nghiÖp ho¸-hiÖn ®¹i ho¸... C¸c vÊn ®Ò t«n gi¸o, ph¸t huy b¶n
s¾c v¨n ho¸ d©n téc trong x©y dùng vµ b¶o vÖ tæ quèc. Do vËy v¨n ho¸ ph¸t triÓn
lµnh m¹nh víi ph¬ng ch©m " Hoµ nhËp nhng kh«ng hoµ tan ". Bªn c¹nh
viÖc tiÕp thu v¨n ho¸ thÕ giíi chóng ta kh«ng quªn gi÷ g×n vµ ph¸t huy nÒn v¨n
ho¸ ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc ViÖt Nam. Gi¸o dôc ngµy cµng ®îc chó träng. C¸c
quèc gia ph¸t triÓn ®· rót ra mét ®iÓm quan träng lµ: Gi¸o dôc lµ con ®êng
ng¾n nhÊt ®Ó ph¸t triÓn ®Ó tiÕn tíi nÒn kinh tÕ trÝ thøc hay cßn gäi lµ nÒn
kinh tÕ chÊt x¸m. ë ViÖt Nam tõ n¨m 1997 ®Õn nay, nh©n lùc Khoa häc-C«ng nghÖ
c¶ níc ®· t¨ng 1,5 lÇn. C¸n bé Khoa häc-C«ng nghÖ cã tr×nh ®é ®¹i häc ®¹t xÊp
xØ 1,3 triÖu vµ hµng n¨m bæ xung thªm kho¶ng 180 ngh×n ngêi. C¸n bé cã tr×nh
®é tiÕn sÜ ®· t¨ng lªn gÇn 13 ngh×n vµo n¨m 2000. Tr×nh ®é, n¨ng lùc c¸n bé
trong mét sè lÜnh vùc nh n«ng nghiÖp, x©y dùng, giao th«ng vËn t¶i, c«ng tr×nh
®iÖn, bu chÝnh viÔn th«ng, th¨m dß vµ khai th¸c dÇu khÝ ®¹t møc trung b×nh
tiªn tiÕn trong khu vùc. B¾t ®Çu tõ n¨m 2000 chÝnh phñ ®· bè trÝ kho¶n ng©n
s¸ch riªng ®Ó hµng n¨m chñ ®éng göi sinh viªn c¸n bé Khoa häc-C«ng nghÖ cã n¨ng
lùc ®i ®µo t¹o dµi h¹n t¹i c¸c níc cã nÒn Khoa häc tiªn tiÕn.
Khoa
häc-C«ng nghÖ ®· cã kh¶ n¨ng lµm chñ vµ thÝch nghi nhiÒu c«ng nghÖ tiªn tiÕn
cña níc ngoµi trong c¸c lÜnh vùc nh viÔn th«ng, khai th¸c dÇu khÝ, n¨ng
lîng...NhiÒu vÊn ®Ò cÊp b¸ch, cã ý nghÜa quan träng ®èi víi ®Êt níc do thùc
tiÔn ®Æt ra ®îc c¸c lùc lîng Khoa häc-C«ng nghÖ nghiªn cøu vµ gi¶i quyÕt nh:
C¬ së khoa häc cho c¸c ph¬ng ¸n phßng chèng thiªn tai, c¸c ph¬ng ph¸p s¶n
xuÊt Vacxin phßng bÖnh...
Râ
rµng, quan niÖm vÒ vai trß nÒn t¶ng vµ ®éng løc ph¸t triÓn cña Khoa häc - C«ng
nghÖ ®èi víi sù ph¸t triÓn võa cã c¬ së thùc tiÔn trong níc võa hîp víi xu thÕ
ph¸t triÓn chung cña thÕ giíi, khi lîi thÕ t¬ng ®èi cña c¸c yÕu tè lao ®éng rÎ
vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn ®ang chuyÓn dÇn sang c¸c yÕu tè tri thøc Khoa häc -
C«ng nghÖ.
2.2. Nh÷ng yÕu kÐm vµ h¹n chÕ cña Khoa häc-C«ng nghÖ ë níc ta
hiÖn nay.
Bªn
c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®îc ho¹t ®éng Khoa häc-C«ng nghÖ ë níc ta còng
cßn nhiÒu h¹n chÕ cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi
trong giai ®o¹n ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc vµ cha thùc sù
®ãng vai trß ®éng lùc- nÒn t¶ng cho ph¸t triÓn. Sau ®©y lµ mét sè biÓu hiÖn:
-
TiÒm lùc Khoa häc-C«ng nghÖ vÉn cßn ë møc thÊp so víi thÕ giíi vµ khu vùc cha
®¸p øng ®îc ®ßi hái cña nhu c©ï ph¸t triÓn. TØ lÖ c¸n bé Khoa häc - C«ng nghÖ
trªn tæng sè d©n cha cao so víi c¸c níc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. §Æc
biÖt, cßn thiÕu rÊt nhiÒu chuyªn gia ®Çu ngµnh, viÖc ®µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i
tiÕn hµnh chËm, nguy c¬ hôt hÉng trong ®éi ngò rÊt lín, nhÊt lµ trong nh÷ng
ngµnh mòi nhän nh c«ng nghÖ tin häc, sinh häc, c¬ khÝ, chÕ t¹o m¸y. ViÖc xÕp
lo¹i c¸c c¬ quan Khoa häc-C«ng nghÖ cßn lóng tóng, viÖc sö dông ®éi ngò trÝ
thøc cßn l·ng phÝ c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ cho nghiªn cøu khoa häc cßn
thÊp xa so víi nhu cÇu thùc tiÔn.
-
C¬ chÕ qu¶n lÝ kinh tÕ cha thùc sù g¾n kÕt c¸c ho¹t ®éng Khoa häc-C«ng nghÖ
víi kinh tÕ x· héi, t¹o ®éng lùc thùc sù vµ nguån lùc dåi dµo cho ho¹t ®éng
Khoa häc-C«ng nghÖ ph¸t triÓn.
-
C¬ chÕ qu¶n lÝ Khoa häc-C«ng nghÖ chËm vµ cha ®îc ®æi míi mét c¸ch c¨n b¶n
mÆc dï t tëng ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lÝ ®· xuÊt hiÖn tõ rÊt sím. Cha cã sù liªn
th«ng gi÷a c¬ chÕ qu¶n lÝ kinh tÕ vµ c¬ chÕ qu¶n lÝ Khoa häc - C«ng nghÖ. Cha
®¶m b¶o ®îc quyÒn lîi vËt chÊt vµ t«n vinh xøng ®¸ng ®èi víi c¸c nhµ khoa häc
cã cèng hiÕn lín. C¬ chÕ h×nh thµnh, qu¶n lÝ, ®¸nh gi¸ c¸c ®Ò tµi Khoa häc-C«ng
nghÖ vÉn cßn nhiÒu khã kh¨n ®Ó cã thÓ chuyÓn ®æi theo tinh thÇn ®æi míi cña
luËt Khoa häc-C«ng nghÖ.
-
ThÞ trêng Khoa häc-C«ng nghÖ cßn manh nha cha ph¸t triÓn. MÆc dï gi¸ trÞ c¸c
hîp ®ång kÝ kÕt gi÷a c¸c c¬ quan Khoa häc-C«ng nghÖ víi c¸c tæ chøc kinh tÕ x·
héi, gi÷a trong níc vµ níc ngoµi ®ang t¨ng lªn nhng vÉn cha xøng ®¸ng víi
tiÒm n¨ng.
2.3.
Nh÷ng gi¶i ph¸p cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch cho nÒn kinh tÕ Viªt Nam hiªn nay.
ViÖt
Nam lµ níc ®i sau cã nhiÒu kh¶ n¨ng tiÕp nhËn nh÷ng thµnh tùu Khoa häc-C«ng
nghÖ cña thÕ giíi. Do ®ã cã thÓ rót ng¾n ®îc qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸-hiÖn
®¹i ho¸ ®Êt níc ë c¸c níc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn, kinh tÕ tri thøc ®ang cã
nh÷ng bíc ph¸t triÓn m¹nh. ViÖt Nam kh«ng chØ ph¶i tÝch cùc chuÈn bÞ cho bíc
ph¸t triÓn nµy, mµ cÇn ph¶i tiÕp nhËn kinh tÕ tri thøc ë nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc
mµ ta cã kh¶ n¨ng, u thÕ. Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ khu vùc võa ®Æt ra nh÷ng
th¸ch thøc song còng cho ta nhiÒu c¬ héi ®Ó n©ng cao tr×nh ®é Khoa häc - C«ng
nghÖ vµ x©y dùng tiÒm lùc khoa häc. §øng tríc t×nh h×nh ®ã, §¶ng vµ Nhµ níc
®· v¹ch ra chiÕn lîc:
Ph¸t
triÓn ®ång bé c¸c ngµnh khoa häc, g¾n nghiªn cøu khoa häc víi s¶n xuÊt kinh
doanh, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó Khoa häc-C«ng nghÖ thùc sù lµ ®éng lùc ph¸t triÓn, võa ®¶m
b¶o thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ võa t¹o ra tèc ®é t¨ng trëng kinh
tÕ cao. §ång thêi x©y dùng tiÒm lùc Khoa häc-C«ng nghÖ, x©y dùng c¬ së ®Ó tõng
bíc ph¸t triÓn kinh tÕ tri thøc ë ViÖt Nam. cô thÓ lµ mét sè gi¶i ph¸p sau.
-
Mét lµ, tiÕp tôc ®Èy m¹nh c«ng t¸c tuyªn truyÒn, phæ biÕn nghÞ quyÕt ®¹i héi IX
cña §¶ng, n©ng cao nhËn thøc toµn d©n vµ c¸c cÊp, c¸c ngµnh vÒ vai trß nÒn t¶ng
vµ ®éng lùc cña Khoa häc-C«ng nghÖ trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸-hiÖn ®¹i ho¸
®Êt níc.
-
Hai lµ, ®æi míi m¹nh mÏ h¬n n÷a c¬ chÕ qu¶n lÝ kinh tÕ nh»m t¹o lËp m«i trêng
kinh tÕ-x· héi theo híng t¹o ®iÒu kiÖn, võa khuyÕn khÝch, võa rµng buéc c¸c
doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®Çu t vµo nghiªn cøu ®æi míi c«ng
nghÖ, ®æi míi vµ n©ng cao tÝnh c¹nh tranh thÞ trêng trong níc vµ níc ngoµi.
-
Ba lµ, ®a luËt Khoa häc-C«ng nghÖ vµo cuéc sèng réng r·i h¬n. TiÕn hµnh tæng
kÕt thùc tiÔn ho¹t ®éng Khoa häc-C«ng nghÖ nh÷ng n¨m qua vµ kÞp thêi thÓ chÕ
ho¸ nh÷ng m« h×nh tèt, c¸ch lµm hay ®· ®îc thùc tiÔn thö th¸ch vµ chøng minh.
§ång thêi tÝch cùc ®æi míi vÒ c¬ b¶n c¬ chÕ qu¶n lÝ Khoa häc-C«ng nghÖ ttheo
tinh thÇn luËt Khoa häc-C«ng nghÖ ®Ó nhanh chongs n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông c¸c
nguån lùc Khoa häc-C«ng nghÖ.
-
Bèn lµ, th¸o gì c¸c khã kh¨n, c¸c ¸ch t¾c ®Ó më réng vµ ph¸t triÓn khai th«ng
thÞ trêng Khoa häc-C«ng nghÖ. ®©y lµ nhiÖm vô hÕt søc cÊp b¸ch, c¬ b¶n vµ l©u
dµi, ®Ó ph¸t huy hÕt vai trß ®éng lùc cña Khoa häc-C«ng nghÖ trong sù nghiÖp
c«ng nghiÖp ho¸-hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc.
-
N¨m lµ, chó träng vµ u tiªn cho nghiªn cøu vµ thùc thi c¸c chÝnh s¸ch sö dông
vµ ®·i ngé nh©n tµi tri thøc khoa häc bªn c¹nh c¸c biÖn ph¸p ch¨m lo ®µo t¹o
nh©n lùc Khoa häc-C«ng nghÖ.
-
S¸u lµ, T¨ng cêng x©y dùng c¬ së h¹ tÇng Khoa häc-C«ng nghÖ ®Ó nhanh chãng héi
nhËp víi thÕ giíi vµ khu vùc, ®Æc biÖt lµ c¬ së h¹ tÇng vÒ th«ng tin Khoa häc -
C«ng nghÖ, trang thiÕt bÞ nghiªn cøu cho c¸c phßng thÝ nghiÖm träng ®iÓm quèc
gia.
§ã
lµ nh÷ng gi¶i ph¸p cho nÒn kinh tÕ níc ta hiÖn nay.
KÕt luËn
VËt
chÊt vµ ý thøc ta thÊy r»ng chóng còng cã tÝnh ®éc l©p vµ t¸c ®éng qua l¹i víi
nhau.NÕu ta ¸p dông nh÷ng tri thøc khoa häc ®Ó c¶i biÕn thÕ giíi nã sÏ cho ta
nh÷ng kÕt qu¶ nh ý muèn, nh÷ng tri thøc sai lÇm lu«n ®a ta ®Õn thÊt b¹i.Vai
trß cña tri thøc khoa häc ngµy cµng quan träng. §øng tríc thÕ kØ 21 - thÕ kØ
cã nhiÒu biÕn ®æi s©u s¾c vµ phæ biÕn trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc cña ®åi sèng x·
héi trªn ph¹m vi toµn thÕ giíi. §©y lµ thö th¸ch ®ång thêi lµ thêi c¬ nghiÖt
ng· cho tÊt c¶ c¸c quèc gia, d©n téc trªn thÕ giíi, trong ®ã cã ViÖt Nam. C¶
thÕ giíi ®ang dÇn tiÕn tíi x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ tri thøc. Nhê ¸p
dông c¸c kü thuËt Khoa häc-C«ng nghÖ cña thÕ giíi mµ chóng ta cã thÓ ®i th¼ng
tíi nÒn kinh tÕ tri thøc mµ kh«ng qua kinh tÕ c«ng nghiÖp. §ã lµ sù lùa chän
hîp lÝ vµ ®óng ®¾n. VÊn ®Ò lµ ph¶i hiÓu biÕt vµ vËn dông nã ®Ó ®a tri thøc
khoa häc vµo tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng chø kh«ng ph¶i x©y dùng nÒn kinh tÕ
tri thøc riªng biÖt cho mét khu vùc nµo ®ã. Kinh tÕ tri thøc theo c¸ch hiÓu nµo
®ã lµ cña mäi ngêi, nã ph¶i ®îc thÈm thÊu vµo trong mäi lÜnh vùc ho¹t ®éng
kinh tÕ vµ x· héi. §Êt níc ViÖt Nam ®· ®i qua chiÕn tranh th¾ng lîi rÊt vÎ
vang, vËy t¹i sao chóng ta kh«ng thÓ chiÕn th¾ng trong viÖc x©y dùng vµ ph¸t
triÓn ®Êt níc? NhÊt ®Þnh chóng ta sÏ lµm ®îc vµ lµm tèt bëi mang trong m×nh
søc m¹nh ®oµn kÕt d©n téc vµ b¶n tÝnh th«ng minh lao ®éng s¸ng t¹o cña con
ngêi ViÖt Nam. Nh÷ng th¾ng lîi bíc ®Çu cña c«ng cuéc ®æi míi ®· cho thÊy râ
®iÒu ®ã. Vµ b©y giê nhiÖm vô cña chóng ta lµ:
T×m
hiÓu nh÷ng tri thøc míi, cËp nhËt vµ lµm chñ nh÷ng tiÕn bé khoa häc cña loµi
ngêi.
tµi liÖu tham kh¶o
1.
Gi¸o tr×nh triÕt häc Mac-Lªnin (TËp 2 )
Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ
quèc gia
2.
LÝ luËn chÝnh trÞ
Sè 11( 2001)
T¹p chÝ nghiªn cøu cña häc viÖn
chÝnh trÞ quèc gia HCM
3.
Sinh ho¹t lÝ luËn
Sè 4( 47- 2001)
Häc viÖn chÝnh trÞ quèc gia
HCM- ph©n viÖn §µ N½ng.
4.
T¹p chÝ céng s¶n
Sè 3( 2- 1999 )
5.
T¹p chÝ céng s¶n
Sè 10( 5-2001 )
6.
T¹p chÝ céng s¶n
Sè 13( 7-2001 )
7.
T¹p chÝ céng s¶n
Sè
19( 10-2001 )
Môc lôc
lêi
më ®Çu
Ch¬ng
1: Lý luËn chung cña triÕt häc vÒ ý thøc vµ tri thøc.
1.1. Quan niÖm cña triÕt häc Mac-Lenin vÒ ý thøc.
1.1.1 Kh¸i niÖm vÒ ý thøc.
1.1.2. Nguån gèc cña ý thøc.
1.1.3. B¶n
chÊt cña ý thøc.
1.1.3.1.
B¶n tÝnh ph¶n ¸nh vµ s¸ng t¹o.
1.1.3.2.
B¶n tÝnh x· héi.
1.1.4.
Sù t¸c ®éng trë l¹i cña ý thøc dèi víi vËt chÊt.
1.2. Tri
thøc khoa häc vµ vai trß cña nã trong sù ph¸t triÓn x· héi.
1.2.1. Kh¸i niÖm vÒ khoa häc.
1.2.2. Vai trß cña trÝ thøc khoa
häc ®èi víi sù ph¸t triÓn x· héi
Ch¬ng
2: Vai trß cña tri thøc khoa häc ®èi
víi thùc tiÔn níc ta hiÖn nay
2.1.
Vai trß cña trÝ thøc khoa häc trong c«ng cuéc ®æi míi cña ViÖt Nam.
2.2. Nh÷ng
yÕu kÐm vµ h¹n chÕ cña Khoa häc-C«ng nghÖ ë níc ta hiÖn nay.
2.3. Nh÷ng
gi¶i ph¸p cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch cho nÒn kinh tÕ ViÖt Nam hiÖn nay.
KÕt luËn.
Tµi
liÖu tham kh¶o
|
Trang
1
3
3
5
5
9
9
10
11
12
12
12
14
14
18
19
21
22
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét